PONELOPELE
Ponelopele ya Kgoro ya Merero ya Selegae ke go fana ka tirelo yeo e sego ka tlase ga ya maemo a lefase ka bophara. Nakong ya mengwaga yeo e fetilego, peakanyo ya maanotshepetšo e ile ya thoma go tšea karolo yeo e bonagalogo mo maitekelong a Kgoro a go kaonafatša kabelo ya ditirelo mo badirišing ka moka go kgabaganya naga. Go etšwe hloko gore motho yo mongwe le yo mongwe mono Afrika Borwa – modudi, moagi, motšhabi goba moeng, ke modirišatirelo wa Kgoro ya Merero ya Selegae. Tirelo ya boleng bja ka godimo ke maikemišetšo a ka sehlogong a maanotshepetšo ao a šupago tsela ya peakanyo le tiragatšo ya kgoro. Kgoro e swaragane le go diragatša mananeo ao a fapanego ao a tla go ba motheo wa go agaleswa ditlabelotirišwa le mananeo a kgwebo ao a beago motheo wa go fana ka tirelo.
MAIKEMIŠETŠO
Maikemišetšo a Kgoro ya Merero ya Selegae ke go godiša le go šireletša boikemedi bja setšhaba sa rena. Maikemišetšo: Go hlatha Dikokwana tša Katlego ya Ditirelo. Mo maitekelong a go kgonagatša maikemišetšo a yona, Kgoro e hlathile dintlha tšeo di latelago bjalo ka tšeo di swanetšego go hwetša šedi ye kgolo go netefatša tshepelelano le tetelo ya batšeakarolo, badiriši le maloko a bašomi:
Tirelo ya boleng bja godimo
Phihlelelo ya ditirelo
Ditokomane tša direkoto tšeo di tshepagalago
Ditirelo tšeo di se nago bosenyi
DITENG
LENTŠU LA PELE KA TONA 2
KE MANG YO A LOKELAGO GO BA MODUDI WA AFRIKA BORWA 6
Modudi wa Afrika Borwa ka Matswalo
Modudi wa Afrika Borwa ka Botšo
Modudi wa Afrika Borwa ka Phetolelo
Modudi wa Afrika Borwa ka Ngwadišo
Dinyakwa le tshepetšo ya ngwadišo ya Bodudi bja Afrika Borwa
Tahlegelo ya Bodudi
Kganetšo ya Bodudi
Go hwetša Bodudi le Bosetshaba bja naga ye nngwe
Pušetšo ya Bodudi bja Afrika Borwa
NGWADIŠO YA MATSWALO 11
KGOPELO YA PUKWANA YA BOITSEBIŠO 16
KGOPELO YA PUKWANA YA BOSEPEDI 19
DIPHETOGO TŠA DINTLHA TŠA MOTHO 24
KGOPELO YA SETIFIKEITI SA LENYALO 30
NGWADIŠO YA MAHU 34
DINTLHA TŠA KGOKAGANO TŠA KGORO YA MERERO YA SELEGAE
Lentšu la pele ka Tona
Lentšu la pele la Molaotheo le bea maikarabelo go mmušo go kaonafatša boleng bja bophelo bja badudi ka moka le go bofolla bokgoni bja motho yo mongwe le yo mongwe.
Kgoro ya Merero ya Selegae e fana ka ditokomane tšeo di kgontšhago batho go fihlelela dintlo, thuto, tlhokomelo ya tša maphelo, tšhelete ya boiphedišo, diphenšene, mešomo, ditirelo tša ditšhelete le go diragatša tokelo ye kgolo ya motheo – go ikgethela mmušo wa bona. Go feta fao, Kgoro ya Merero ya Selegae e ela šedi ye kgolo go šireletšeng sekgoba sa boikemedi bja naga ya rena ka go tšea sephetho sa gore ke mang yo a ka etelago Afrika Borwa, le gore ke mang yo a ka go ipshina le rena ka mabotse le lefa la temokerasi ya rena ye mpsha le ekonomi ya yona ye mpsha yeo e sa golago.
Gore Temokerasi le ekonomi ya sebjalebjale di šome, maemo a batho ka moka bao ba dulago mme ba šoma ka nageng a swanetše go ngwadišwa ka nepagalo mme direkoto tšeo di fihlelelwe. Mošomo wa motheo wa Kgoro ya Merero ya Selegae: ngwadišo ya boitsebišo le maemo a badudi, baagi, le baeti – seo se bohlokwa mo taolong le taolopheko ya tša leago le ekonomi le mediro ya sepolotiki. Se aga motheo wa temokerasi le tšweletšo.
Kgoro ya Merero ya Selegae ke lehlabaphefo leo ka lona baeng ba rena ba bonago mmušo le naga ya rena. MaAfrika Borwa ka moka ga mmogo le baeng ba mafase a mangwe bao ba etelago naga ya rena ba hloka ditirelo go tšwa go kgoro. Ka fao, tlhalošokwešišo ya bona ka ga kabelo ya ditirelo tša mmušo ka kakaretšo e thewa kudu godimo ga maitemogelo a bona ka ga seo. Go feta taolo ya direkoto tšeo, Kgoro e na le maikarabelo a go laola batho go tsena le go tšwa ka mono Afrika Borwa.
Molao wo moswa wa Diphetogo tša Khudugelo (Molao wa Nomoro ya 19 wa 2004) wo o dumeletšwego ka la 18 Okotoboro 2004 o fetotše kudu taolo ya khudugelo ka mo nageng ya rena. Mošomo wo mogolo o dirilwe nakong ye go hlahla bahlankedi ba Kgoro bao ba šomago ka tša khudugelo go ya ka dinyakwa tša molaohlakwa wo le go beakanya Melawana yeo e latelago Molao wo. Kgoro. Kgoro e diragatša gape le go phethagatša Molao wa Batšhabi, (Molao wa 130 wa 1998), wo o akaretšago le go diragatša didirišwa tša boditšhaba tšeo di lego mabapi le batšhabi.
Ka bophara, Kgoro ya Merero ya Selegae e fana ka ditirelo tše pedi tša motheo, tšona ke, ditirelo tša leago le ditirelo tša khudugelo.
Ditirelo tša khudugelo di mabapi le tiragatšo ya taolo ya go tsena, go dula le go tšwa ga batšwantle ka mono Afrika Borwa. Seo se laolwa ka mapheko a Melao ya Khudugelo le Batšhabi. Le ka go boditšhabatšhaba, khudugelo e thoma go ba ntlha ya kelohloko ka go ditlapele tša setšhaba. Ka tlhalošokwešišo ya Afrika Borwa, Ditirelo tša khudugelo di akaretša le mešomo yeo e dirwago ka go diistitšušene tše dingwe tša go fapana tša mmušo le dikgoro.
Tirelo ye e akaretša tlhamo ya ditaelotshepetšo, tlhokomelo ya mešomo ya khudugelo mo diprofenseng le dikantorong tša ka ntle, koketšego ya palo ya ditumelelo tšeo di laolwago ke Kgoro, phalalelo yeo e tšwelago pele ya batšwantle ka mono Afrika Borwa. Efela, go ya ka dilebišawa tša pukwana ye, tshedimošo ye ntši e tla ba mabapi le ditirelo tšeo di amago badudi ba Afrika Borwa. Pukwana ye nngwe ya ka thoko ya ditirelo tša khudugelo e tla dirwa. E tla ntšhiwa ka bophara ge fela melawana ya khudugelo e phethagaditšwe, mohlomongwe seo sa ba nako e tee le tsebagatšo ya mmušo wa khudugelo ya bosetšhaba ka mono Afrika Borwa.
Lebakanyana leo le fetilego, batho ba be ba sa kwešiše gore ke eng seo ba lokelwago go se dira ge ba swanetše ba fihlelele ditirelo tša Merero ya Selegae. Pukwana ye, Merero ya Selegae e a go Direla, e leka go hlaloša ka mokgwa wo bofefo le ka kwešišagalo, mohola wa go dira kgopelo ya ditokomane tšeo di go kgontšhago go tšwa go Merero ya Selegae, dinyakwa tša go kgopela tirelo ye nngwe le ye nngwe, ditshenyegelo tšeo di amegago, go tšea nako ye kae le tshedimošo yeo e amegago mabapi le ditirelo tša Merero ya Selegae. Ka gobane motho yo mongwe le yo mongwe ka mono Afrika Borwa: modudi, moagi, motšhabi goba moeti – ke modiriši wa Kgoro ya Merero ya Selegae, kabelo ya tirelo ya boleng bja godimo ke selebišwa sa maanotshepetšo a ka sehlogong ao a hlahlago peakanyo le tiragatšo ya kgoro. Kgoro e swaragane le mananeo ao a fapanego ao a tlago e fa sebopego se seswa le gona go kaonafatša mananeo le tshepetšo yeo e tlago fana ka motheo wa go abela ditirelo tša boleng bja godimo.
Pukwana ye e tla fana ka ditšhupo go araba potšišo ye bothata: Ke mang modudi wa Afrika Borwa goba ke mang yo a lokelwago go fiwa bodudi bja Afrika Borwa? Ka kwešišo, dipotšišo tša mohuta wo di swanetše go tsoša maikutlo ge re lebelela histori ya naga ya rena, mo re tšwago, mo re yago, ka go ikgetha ga rena le go fapana ga rena, ka mokgwa wo re kgonago ka wona, ka seboka le ka o tee ka o tee go fa tlhalošo ya boitlhompho bjo bo akareditšwego ke Molaotheo. Ka wona mokgwa woo, Kgoro ya Merero ya Selegae e tla tšwela pele go hlahlwa ke tlhompho ya ditaelo tša molaotheo tšeo di hlalošago gore Afrika Borwa ke ya batho bohle bao ba dulago ka go yona, bao ba swaraganego ka gare ga go fapafapana ga bona.
Pukwana ye e tla hwetšagala gape le ka seVenda, seTsonga, seZulu, Sesotho le Afrikaans. Ka moya wa Batho Pele, re kgolwa gore pukwana ye e tla tlabela batho ka moka ba Afrika Borwa – badiriši ba rena bao ba hlomphegago, ka tshedimošo yeo e swanetšego ka ga kgoro ka moya wa Batho Pele – re le mmogo, re a hlokomela e bile re a direla.
KE MANG YO A LOKELWAGO KE BODUDI BJA AFRIKA BORWA
Molaotheo wa Afrika Borwa o netefatša tokelo ya bodudi mme o hlaloša gore ga go modudi yo a swanetšego go ganelwa ka tokelo ye. Go ya ka Molao wa Bodudi wa Afrika Borwa (Molao wa Nomoro ya 88 wa 1995 le Molao wa Nomoro ya 17 wa 2004 bjalo ka ge o fetotšwe), Bodudi bja Afrika Borwa bo ka hwetšwa ka tswalo, botswadi, go fetolelwa, go bowa gape goba go ngwadišwa.
Modudi wa Afrika Borwa ka tswalo
Molao wo o hlalošitšwego pejana ka godimo o thomile go šoma ka la 6 Okotoboro 1995. O hlaloša gore modudi wa Afrika Borwa ka tswalo ke motho yo mongwe le yo mongwe yo a belegwego ka Afrika Borwa yo motswadi wa gagwe o tee e lego modudi wa Afrika Borwa goba yo a bego a dula go ya go ile ka mono Afrika Borwa nakong ya matswalo a motho yoo. Ditlhalošo tšeo di fapanego di be di šoma mengwageng ya pele ga Molao wo. Motho o fe goba o fe yo a kganyogago gore bodudi bja gagwe bo senkwe, a ka ikopanya le kantoro ya merero ya selegae goba boromiwa bja Afrika Borwa ge a le ka ntle ga naga.
Ngwana yo a belegwego ka mono Afrika Borwa yo batswadi ba gagwe e sego maAfrika Borwa o lokelwa go ba modudi ka tswalo goba ge a filwe batswadi bao e lego badudi ba Afrika Borwa go ya ka Molao wa Tlhokomelo ya Bana wa 1983 (Molao wa 74 wa 1983). Lemoga hle, gore matswalo a ngwana a swanetše go ba a ngwadišitšwe go ya ka Molao wa Ngwadišo ya Tswalo le Lehu Molao wa 1992.
Modudi wa Afrika Borwa ka batswadi
Bodudi bja Afrika Borwa ka batswadi ke motho o fe goba o fe yo a belegwego ka ntle ga Afrika Borwa go modudi goba badudi ba Aqfrika Borwa. Matswalo a gagwe a swanetše go ba a ngwadišitšwe go ya ka Molao wa Ngwadišo ya Matswalo le Mahu Molao wa 51 wa 1992.
Modudi wa Afrika Borwa ka phetolelo
Motho yo mongwe le yo mongwe yo a nago le lengwalo la bodudi bja Afrika Borwa bja go ya go ile o lokelwa go dira kgopelo ya bodudi bja Afrika Borwa ka phetolelo morago ga mengwaga ye mehlano ya go dula ka mono. Motho yo mongwe le yo mongwe yo a nyetšego modudi wa Afrika Borwa o lokelwa go fiwa bodudi bja phetolelo, mengwaga ye mebedi morago ga go hwetša lengwalo la tumelelo ya bodudi bja go ya go ile yeo e filwego nakong ya go nyala modudi wa Afrika Borwa. Ngwana yo a lego ka tlase ga mengwaga ye 21 yo a nago le lengwalo la tumelelo ya bodudi bja go ya go ile o lokelwa go fiwa bodudi bja phetolelo ka pele morago ga go fiwa lengwalo la tumelelo.
Modudi wa Afrika Borwa ka boingwadišo
Se se ama fela batho ba Brithani bao ba tsenego ka Afrika Borwa pele ga la 2 Setemere 1949, mme ba dutše ka mono bonnyane bja mengwaga ye mebedi pelenyana ga la 2 Setemere 1949.
Dinyakwa le tshepetšo ya go ngwadiša bodudi bja Afrika Borwa
Go ngwadiša bodudi bja Afrika Borwa ka batswadi, o swanetše go tliša tšeo di latelago:
Ditokomane tšeo di ngwadišitšego matswalo go ya ka Molao wa Ngwadišo ya Matswalo le Mahu Molao wa 51 wa 1992.
Mo mabakeng a phiwo ya botswadi, tokomane ya taetšo ya phiwo le yona e a nyakega.
Diforomo tša BI-24 le BI-529 tšeo di tladitšwego ke mokgopedi.
Diforomo ya BI-529 yeo e tladitšwego ke motswadi wa Afrika Borwa.
Setifikeiti sa matswalo sa ka ntle sa mokgopedi.
Setifikeiti sa lenyalo sa mokgopedi le sa batswadi (ge se le gona)
Ge e le gore mokgopedi o belegwe ntle ga lenyalo, batswadi ba babedi ba swanetše go saena foromo ya ngwadišo ya matswalo BI-24.
Bohlatse bja motswadi wa Afrika Borwa bja bodudi bja ka ntle ga naga
Bohlatse bja matswalo a motswadi bja Afrika Borwa.
Dikgopelo di ka dirwa go Empasi, Boromiwa goba kantoro ya ka gae ya Merero ya Selegae.
Go ngwadiša bodudi bja Afrika Borwa ka phetolelo, o swanetše go tliša tšeo di latelago:
Diforomo tša BI-63 le BI-757 tšeo di tladitšego ke mokgopedi.
Bohlatse bja madulo a go ya go ile.
SAP le sete yeo e feletšego ya kgatišo ya menwana – go hwetša pego ya maphodisa.
Batswadi bao ba nago le maikarabelo goba bahlokomedi ba gago ba semolao ba swanetše go saena diforomo tša kgopelo ge e le gore motho yo a kgopelago phetolelo ke ngwana yo a lego ka tlase ga mengwaga ye 16.
Foromo yeo e tladitšwego ya BI-9 le sete yeo e feletšego ya kgatišo ya menwana le diswantšho tše pedi tša pukwana ya boitsebišo (45mm botelele x 35 mm bophara) di swanetše go tlišwa mo baneng bao ba lego ka godimo ga mengwaga ye 15. Tšona ke tša go go direla tokomane ya boitsebišo morago ga ge phetolelo e dumeletšwe.
Se se direga ge modudi wa Afrika Borwa a:
tšea bodudi bja naga ye nngwe ka mokgwa wa go ithaopa goba ka mokgwa wo o beilwego, ntle le mokgwa wa lenyalo, goba;
ge a šomela sesole sa naga ye nngwe, mo e lego modudi, mme naga yeo e le ntweng le Afrika Borwa.
Empa, seo se ka se šome ge e le gore motho yoo o ile a kgopela go se tlogele bodudi bja Afrika borwa go Tona pele ga ge a tšea bodudi bja naga ye nngwe le/goba go direla sesole sa naga ye nngwe.
Go hwetša gore motho o lahlegetšwe ke bodudi bja Afrika Borwa, foromo ya BI-529 e swanetše go tlatšwa go ye nngwe le ye nngwe ya dikantoro tša Kgoro ka gare goba ka ntle ga naga.
Kganelo ya bodudi
Modudi wa Afrika Borwa ka phetolelo a ka ganelwa ka bodudi ge:
Setifikeiti sa phetolelo se hweditšwe ka bofora le ge e le gore o file tshedimošo ya bofora ka ga gagwe.
e le gore o na le bodudi bja naga ye nngwe mme mo nakong ye nngwe a kile a romelwa kgolegong lebaka la dikgwedi tše 12 nageng e fe goba e fe ka lebaka la molato wo e bego e ka ba molato le ka mono Afrika Borwa.
Mo lebakeng le ga go na kgopelo yeo e dirwago. Motho yo a amegago o hwetša lengwalo (lengwalo la audi alteramo). Ka gare ga lengwwalo leo go na le seripa seo a ka fanago ka mabaka ao ka wona a hlalošago gore ke ka lebaka la eng a se a swanelwa go ganelwa ka bodudi
Go tšea bodudi goba bosetšhaba bja naga ye nngwe
Motho o fe goba o fe yo a kganyogago go tšea bodudi bja naga ye nngwe o swanetše go dira kgopelo go Tona ya Merero ya Selegae go se tlogele bodudi bja gagwe bja Afrika Borwa pele a tšea bodudi bja naga ye nngwe.
Dinyakwa ke:
Foromo ya BI-1664 le BI-529 tšeo di tladitšwego ga botse, le tšhelete ya tefelo yeo e beilwego ya R110.00.
Dikgopelo di ka išwa go dikantoro di fe goba di fe ka gare goba ka ntle ga naga
Pele ga Molao wa Bodudi bja Afrika Borwa wo o Fetotšwego (Molao wa 17 wa 2004) o tsenywa tirišong, modudi wa Afrika Borwa yo a bego a šomiša lengwalo la bosepedi la naga ye nngwe o be a tla ganelwa ka bodudi ke Tona ya Merero ya Selegae. Dinyakwa tša tumelelo goba mangwalo a tumelelo go tšwa go Tona go ka šomiša lengwalo la bosepedi la naga e šele ga di sa šoma.
Go ya ka Molao wa Bodudi bja Afrika Borwa wo o Fetotšwego wa 2004, wo o tsentšwego tirišong ka la 15 Setemebere 2004, ke molato bjale gore modudi wa Afrika Borwa wa ka godimo ga mengwaga ye 21 a tsene goba a tšwe ka Afrika Borwa ka go šomiša lengwalo la bosepedi la naga ye nngwe. Go feta fa, e bile ke molato gape go modudi woo, ge a le ka mono Afrika Borwa, go šomiša bodudi bja gagwe bja ka ntle goba bosetšhaba go ikhweletša menyetla le go efoga maikarabelo goba ditlamego.
Go hwetša gape bodudi bja Afrika Borwa
Modudi o fe goba o fe wa peleng ka matswalo goba ka batswadi yo a:
i ilego a tlogela bodudi bja gagwe bja Afrika Borwa, goba ii ilego a phumulwa go ba modudi wa Afrika Borwa;
a ka kgopela go bušetšwa bodudi bja gagwe bja Afrika Borwa. Efela, motho yo o swanetše go boela ka mono Afrika Borwa go ya go ile.
Dinyakwa tša seo ke:
Foromo ya BI-9 le diswantšho tše pedi tša kgauswinyana tša pukwana ya boitsebišo, boikano bjo bo ngwetšwego ke mokgopedi gore bjale o dula ka mono Afrika Borwa go ya go ile, kgatišo ya pukwana ya boitsebišo kgatišo ya setifikeiti sa lenyalo ge e ba o nyetšwe/nyetše tšhelete ya tefelo ya R115.00 le R12 ya pukwana ya boitsebišo
Molao wa Ngwadišo ya Matswalo le Mahu (Molao wa Nomoro ya 51 wa 1992), o hlaloša gore matswalo a ngwana a swanetše go begwa mme a ngwadišwa mo matšatšing a 30 morago ga pelego. Se se tla thuša Merero ya Selegae go bea direkoto tša yona nakong mme seo sa re thuša go hlama Retšisetara ya Badudi yeo e nepagetšego mme e tshepagalaka mono nageng. Seo se tla thuša gape Kgoro ya Merero ya Selegae go fana ka bonako ditirelo tše dingwe tšeo e swanetšego go di dira ge ngwana a šetše a godile (mohlala, setifikeiti sa matswalo, pukwana ya boitsebišo, setifikeiti sa lehu bjalo bjalo). Go ngwadiša matswalo, motho o swanetše go tlatša foromo ya BI-24 (Tsebišo ya Matswalo) mme a e iša kantorong ya kgauswi ya Merero ya Selegae. Ge mokgopedi a le ka ntle ga naga, o swanetše a iše kgopelo yeo go Boromiwa goba go Khonsuleite ya kgauswi.
Ge ngwana a belegwe ka ntle ga Afrika Borwa mme yo mongwe wa batswadi ba gagwe e be e le modudi wa Afrika Borwa ka nako ya matswalo a gagwe, matswalo a ka begwa mo Empasing goba Khonsuleiting goba mo kantorong ya retšene ya Kgoro ya Merero ya Selegae ka mono Afrika Borwa.
Ditokomane tšeo di nyakegago ke:
i foromo yeo e tladitšwego ya B-24; BI-24/1 goba BI-24/15 le ii foromo yeo e tladitšwego ya BI-529 Dipotšišo tša Bodudi, iii kgatišo yeo e netefaditšwego ya setifikeiti sa matswalo a ngwana sa ka ntle seo se bontšhago dintlha ka botlalo tša batswadi ba ngwana.
Mo mabakeng a ngwana yo a nago le mengwaga ye 15 le go feta go swanetšwe go tlatšwa BI-9 ya kgopelo ya pukwana ya boitsebišo.
Dinyakwa tša ngwadišo ya matswalo
Go bohlokwa gore o tee wa batswadi goba mohlokomedi wa semolao a tsebiše matswalo. Ge e le gore ga go yo mongwe wa batswadi goba mohlokomedi ga ba kgone go dira seo, motho, yo a kgopetšwego ke batswadi goba mohlokomedi a ka fa tsebišo legatong la bona. Motho yo o swanetše go ba le tumelelo yeo e ngwetšwego ke bona.
Ngwana yo a belegwego ka gare ga lenyalo a ka ngwadišwa ka tlase ga sefane sa tatagwe goba mmagwe goba ka difane tša bona ka bobedi ge e le gore batswadi ka bobedi ba dumelelana ka seo.
Ngwana yo a belegwego ka ntle ga lenyalo o ngwadišwa ka sefane sa mmagwe. Ngwana a ka ngwadišwa ka tlase ga sefane sa tatagwe wa madi ge e le gore o dumela gore ke yena tatago ngwana. Bobedi bja bona, mme le tate ba swanetše go dumelelana go ngwadiša ngwana ka tlase ga sefane sa tatagwe mo pele ga mohlankedi wa Merero ya Selegae.
Mekgwa yeo e fapanego ya pego ya matswalo
Matswalo ao a begwago mo matšatšing a 30 morago ga pelego
Le ge e le gore Molao wa Ngwadišo ya Matswalo le Mahu (Molao wa 51 wa 1992) o hlaloša gore matswalo a ngwana a swanetše go ngwadišwa mo matšatšing a 30 morago ga pelego, mabaka ao a ikgethago a ka šitiša seo. Pego ya matswalo ya morago ga matšatši a 30 e bitšwa ngwadišo yeo e fetilwego ke nako. Foromo yeo e nyakegago mo lebakeng le, ke foromo ya Pego ya Matswalo ya (BI-24) yeo e saennwego ke o tee wa batswadi goba mohlokomedi. Magoro a mararo a ngwadišo yeo e fetilwego ke nako a ka mokgwa wo o latelago:
i matswalo ao a begilwego morago ga matšatši a 30, fela e le pele ga ngwaga, ii matswalo ao a begilwego morago ga ngwaga, fela e le pele ga mengwaga ye 15 le;
iii matswalo ao a begilwego morago ga mengwaga ye 15.
Matswalo ao a begilwego morago ga matšatši a 30, fela pele ga ngwaga o tee
Mo lebakeng le, batswadi goba mohlokomedi ba swanetše go tlatša foromo ya BI- 24. batswadi goba mohlokomedi ba swanetše go fa gape mabaka a go hlaloša gore ke ka lebaka la eng matswalo a se a ngwadišwa mo matšatšing a 30 bjalo ka ge go beilwe ke molao.
Ge batswadi ba se ba nyalana mme ba kganyoga go ngwadiša ngwana ka sefane sa tatagwe, tatagwe o swanetše go dumela seo ka sekgobeng seo se filwego ka go foromo ya BI-24. Tatagwe o swanetše go ba gona ge matswalo a ngwadišwa.
Ge batswadi ba nyalane, matswalo a ngwana a tla ngwadišwa ka sefane sa tatagwe.
Tefelo: Seo se dirwa ntle le tefelo.
Matswalo ao a begwago morago ga ngwaga fela e le pele ga mengwaga ye 15
Batswadi goba mohlokomedi ba swanetše go tlatša foromo ya BI-24/1. Ba swanetše go fa gape mabaka a go hlaloša gore ke ka lebaka la eng matswalo a se a ngwadišwa mo matšatšing a 30 bjalo ka ge go beilwe ke molao. Ditokomane tšeo di thekgago tšeo di hlalošitšwego ka go temana ya 3.3 di swanetše go tlišwa mmogo le ngwadišo.
Tefelo: Seo se dirwa ntle le tefelo
Matswalo ao a begilwego ka morago ga mengwaga ye 15
Ge go ngwadišwa matswalo a, foromo ya BI-24/15 e swanetše go šomišwa. Yeo e sepela le foromo ya BI-9 (kgopelo ya pukwana ya boitsebišo) le ditokomane tšeo di amegago tšeo di hlalošwago ka go temana ya 3.3. Batswadi goba mohlokomedi ba swanetše go fa gape mabaka a go hlaloša gore ke ka lebaka la eng matswalo a se a ngwadišwa mo matšatšing a 30 bjalo ka ge go beilwe ke molao.
Tefelo: Seo se dirwa ntle le tefelo
Ditokomane tšeo di nyakegago ge go ngwadišwa matswalo morago ga ngwaga o tee.
Go nyakega ditokomane tšeo di latelago ge matswalo a ngwana a se a ngwadišwa mo ngwageng wo a belegwego ka wona:
BI-288 – bohlatse bjo bo netefaditšwego,le
Kgatišo yeo e netefaditšwego ya pukwana ya boitsebišo ya mme, ge e le gore batswadi ga se ba nyalane mme tatago ngwana ga a dumele botswadi. Ka ye nngwe tsela, ge tatago ngwana a dumela botswadi, go tla nyakega digatišo tšeo di netefaditšwego tša dipukwana tša boitsebišo tša batswadi ka bobedi. Ge ba nyalane, go tla nyakega dikgatišo tšeo di netefaditšwego tša dipukwana tša boitsebišo le setifikeiti sa lenyalo, goba
Setifikeiti sa bookelo goba legae la pelegišo mo ngwana a belegetšwego gona. Setifikeiti se swanetše go saenwa ke motho yo a lego taolong (Superintentente goba Matrone) mme se swanetše go ba le leina le setempe sa letšatši sa institšušene sa semmušo, goba
Netefatšo ya dintlha tša ngwana bjalo ka ge a ngwadišitšwe ka gare ga retšisetara ya sekolo goba setifikeiti sa sekolo seo ngwana a se tsenego la mathomothomo seo se saennwego ke hlogo ya sekolo. Netefatšo yeo e swanetše go ba le nomoro ya hlogo ya sekolo mo letlakaleng la semmušo la mangwalo a sekolo mme le na le setempe sa go bontšha letšatši sa sekolo, goba
Setifikeiti sa ngwana sa tšhegofatšo, ge se filwe mo mengwageng ye mehlano ya matswalo, goba
Ge e le gore batswadi ga ba gona, boikano ka wa leloko yo a fetago ngwana ka bonnyane bja mengwaga ye 10, yo a tsebago dintlha ka ga matswalo a ngwana mme e le gore a ka netefatša boitsebišo le seemo sa ngwana, goba
Mo mabakeng a bana bao ba lahlilwego, pego ya modirelaleago, goba
Karata ya tliliniki goba pego ya mošomo wa ngwana ya sekolo goba tokomane e fe goba e fe yeo e swanetšego yeo e ka thušago go ba seemo sa boitsebišo bja ngwana, goba
Bohlatse go tšwa go motho yo a nago le tsebo ka ga mokgopedi mme e le gore a ka fa bohlatse ka ga batswadi ba mokgopedi. Motho yo o swanetše go felegetša mokgopedi go ya dikantorong tša Merero ya Selegae mo mokgopedi le motho yoo ba tlago botšološošwa ba arogantšwe.
Pego ya matswalo a bana bao ba lahlilwego goba bao ba hlokofaletšwego ke batswadi
Ge go ngwadišwa ngwana yo e lego gore batswadi le/goba ba leloko ga ba hwetšagale, go tlatšwa foromo ya pego ya matswalo ya (BI-24). Go nyakega pego go tšwa go modirelaleago, bjalo ka ge dintlha go tšwa go motswadi di se gona. Mo ngwadišong ye ya matswalo, yeo e tšeago fela letšatši le tee ge matswalo a begwa mo matšatšing ao a beilwego a 30, setifikeiti sa matswalo se fiwa ntle le tefelo.
Lemoga se, ngwadišo yeo e fetilwego ke nako e ka tšea lebaka le le teletšana go e ya ka dinyakišišo tšeo di nyakegago go netefatša boitsebišo le seemo sa ngwana. Go efoga tiego, matswalo a ngwana a swanetše go ngwadišwa mo matšatšing a 30.
Tefelo: Seo se dirwa ntle le tefelo
Kgopelo ya Setifikeiti sa Matswalo
Kgopelo ya setifikeiti sa matswalo e ka dirwa mo kantorong e fe goba e fe ya retšene ya Kgoro ka tefelo ya R43.00 se tee. Seo se tšea magareng ga dibeke tše 8-12.
Bjalo ka karolo ye nngwe ya boineelo bja go kaonafatša boleng bja maphelo a badudi ka moka, Kgoro ya Merero ya Selegae e tsebagaditše Ngwadišo ya Bana ka Khomphyutha. Se se netefatša gore Kgoro ya Merero ya Selegae e kgone go ngwadiša le go fana ka ditifikeiti tša matswalo mo maokelong ao a tšeago karolo ka pelenyana morago ga matswalo a ngwana. Mokgwatshepetšo wo o tla fihlišwa go maikelo a mantšhi ka mo go ka kgonegago.
Ke ka lebaka la eng go le bohlokwa go dira kgopelo ya pukwana ya boitsebišo?
Pukwana ya boitsebišo ke tokomane yeo e fago bohlatse bja boitsebišo bja motho. Ka mantšu a mangwe, o motho yo o rego o yena. Go na le mabaka a mantši ao ka wona o swanelwago ke go šomiša pukwana ya gago ya boitsebišo. O tla nyaka pukwana ya gago ya boitsebišo go hwetša ntlo, thuto, le ditirelo tša tlhokomelo ya tša maphelo, go hwetša lengwalo la bootledi, go hwetša mošomo, go ngwadiša meleko sekolong, go tsenela dikwano tša dikgwebo goba mehlakanelwa goba le gona go ngwadiša sekhwameng sa inšorense ya batho bao ba sa šomego. Pukwana ya boitsebišo e dirišwa gape le go dikgetho tša bosetšhaba, tša profense le tša selegae.
Ke mang yo a lokelwago go kgopela pukwana ya boitsebišo?
Dipukwana tša boitsebišo di dirwa go ya ka karolo ya 25 ya Molao wa Boitsebišo wa 1997. Molao wo o hlaloša gore ge o le modudi wa Afrika Borwa goba o na le lengwalo la tumelelo ya go dula go ya go ile, mme o le bogolo bja mengwaga ye 16 le go feta, o lokelwa go dira kgopelo ya pukwana ya gago ya boitsebišo
Motho o fe goba o fe yo a šomelago mmušo goba setho sa mmušo ka ntle ga Afrika Borwa goba yo a kgethilwego go šomela mmušo wa naga ye nngwe le yena o lokelwa go hwetša pukwana ya gago ya boitsebišo. Se se ama le molekane le bana ba motho yoo.
Tshedimošo yeo e nyakegago ge o kgopela pukwana ya boitsebišo
Go hwetša pukwana ya boitsebišo:
foromo ya BI-9 e swanetše go tlatšwa kgatišo yeo e netefaditšwego ya setifikeiti sa matswalo goba nomoro ya puku ya go netefatša, goba kgatišo ya pukwana ya boitsebišo goba lengwalo la bosepedi la TBVC (Transkei, Bophutatswana, Venda and Ciskei), le diswantšho tše pedi tšeo di swanago tša bjale tša pukwana ya boitsebišo, le dikgatišo tša menwana tšeo di tla tšewago go dira rekoto ka go Retšisetara ya Badudi mo go foromo ya kgopelo ya BI-9. Seo se ka dirwa fela ke mohlankedi wa Kgoro ya Merero ya Selegae mo kantorong ya retšene le selete goba ka go Boromiwa bja Afrika Borwa ka nageng di šele
Ge o nyetšwe, setifikeiti sa lenyalo se swanetše go hlagišwa,
Ge mosadi a dira kgopelo ya pukwana ya boitsebišo mme a rata go boela sefaneng sa gagwe sa pele, o swanetše go hlagiša bohlatse bja ditokomane bjalo ka setifikeiti sa matswalo goba sa lenyalo go bontšha gore o na le maswanedi a sefane seo.
Mo mabakeng a kabeloleswa, pukwana ya boitsebišo e tla fiwa batho bao dipukwana tša bona tša boitsebišo di timetšego, di utswitšwe goba di senyegile
Ge a hladile, setifikeiti sa tlhalano se a nyakega.
Ge a hlokofaletšwe, setifikeiti sa lehu sa molekane se a nyakega.
Mo lebakeng la modudi yo a fetoletšwego go yo a nago le lengwalo la tumelelo ya bodudi la go ya go ile, setifikeiti sa phetolelo goba setifikeiti sa tumelelo ya bodudi bja go ya go ile goba setifikeiti sa kefošo ya dinyakwa di swanetše go kgokeletšwa.
Mo lebakeng la ngwadišo ya matswalo yeo e fetilwego ke nako, lebelela temana ya 3.2.4 ka godimo.
Tefelo ya go kgopela pukwana ya boitsebišo
Mathomong kgopelo ga e lefelwe. Fela, bakgopedi ba swanetše go tla le diswantšho tše pedi tša tekano ya pukwana ya boitsebišo. Tefelo ya R13 e dirwa ge go kgopelwa gape pukwana ya boitsebišo.
O ka dira kgopelo ya pukwana ya boitsebišo kae?
Etela kantoro ya gago ya kgauswi ya Kgoro ya Merero ya Selegae. Dintlha tša dikantoro tša diretšene di filwe mo letlakaleng la mafelelo a pukwana ye. Bakgopedi bao e sego ba ka mono nageng le bona ba ka dira dikgopelo tša pukwana ya boitsebišo ka go diriša di empasi tša kgauswi tša Afrika Borwa goba Khomišenekgolo ya ka ntle.
Kamogelo ya pukwana ya boitsebišo
Morago ga go direlwa pukwana ya boitsebišo, yona e išwa kantorong ya Merero ya Selegae mo mokgopedi a dirilego kgopelo gona. Pukwana ya boitsebišo e ka romelwa ka poso go aterese ya mokgopedi ge fela mokgopedi a kgopetše seo mme aterese ya gagwe e le ya nnete.
Tokišo ya diphošo ka go pukwana ya boitsebišo
Kgoro ya Merero ya Selegae e dira dipukwana tša boitsebišo tša magareng ga dimilione tše tharo ka ngwaga. Palo ye e kgolo ge e kopana le diforomo tša kgopelo tšeo di sego tša tlatšwa ka tshwanelo, di hlola diphošo ka gare ga dipukwana tša boitsebišo. However, diphošo tšeo ka gare ga dipukwana tša boitsebišo di lokišwa ntle le tefišo. Go nyakega diforomo tša BI-9 le BI-309, bohlatse bja tshedimošo yeo e nepagetšego le diswantšho tše pedi tša tekano ya pukwana ya boitsebišo mo kantorong ya Merero ya Selegae.
Pukwana ya bosepedi ke eng?
Pukwana ya bosepedi ke tokomane yeo e nyakegago ge motho a e ya nageng ye nngwe. Badudi ba Afrika Borwa ge ba nyaka go etela dinageng tše dingwe ka ntle ga Afrika Borwa ba swanetše go dira kgopelo ya pukwana ya bosepedi e sa le nako. Go na le mehuta yeo e fapanego ya dipukwana tša mosepelo Afrika Borwa, yona ke:
i Pukwana ya bosepedi ya batho ba bagolo, ii Pukwana ya bosepedi ya Bana, iii Pukwana ya bosepedi ye kgolwane iv Pukwana ya bosepedi ya Nakwana, v Pukwana ya bosepedi ya Tšhoganetšo le vi Pukwana ya bosepedi ya Semmušo.
Pukwana ya bosepedi yeo e tlwaelegilego e na le matlakala a 32 mme pukwana ya bosepedi ye kgolwane e na le matlakala a 64. Mehuta ka moka ya dipukwana tša mosepelo e hlalošwa ka botlalo moragonyana ka go tokomane ye.
Dikgopelo ka moka tša dipukwana tša mosepelo ka go fapana ga tšona di swanetše go dirwa ka go foromo ya BI-73 mme di swanetše go išwa ka bonoši mo dikantorong tša Merero ya Selegae, empasing goba boromiweng bja Afrika Borwa, ge e le gore mokgopedi o ka ntle. Mokgopedi o swanetše go kgotsofatša mohlankedi wa mangwalo a bosepedi ka ga boitsebišo bja gagwe. Diswantšho di tla senkwa go netefatša gore ke sona seswantšho sa gagwe sa nnete. Bakgopedi bao ba nago le mengwaga ye 16 le go feta batla tšewa dikgatišo tša menwana gore ba netefatšwe ka go Retšisetara ya Badudi.
Ke mang yo a nago le maswanedi a go kgopela pukwana ya bosepedi?
Ke fela badudi ba Afrika Borwa bao ba nago le tetla ya go hwetša pukwana ya bosepedi ya Afrika Borwa. Mo mabakeng a bao ba swerego dipukwana tša boitsebišo tše tala le dipukwana tša boitsebišo tša kgale tša pele ga 01 July 1986, bakgopedi ba swanetše go dira pele kgopelo ya pukwana ya boitsebišo yeo e nago le khoutu ya methalo. Bakgopedi ba bangwe ba mathomo ba ka nyaka go dira kgopelo ya pukwana ya boitsebišo le ya pukwana ya bosepedi ka nako e tee, ge e le gore ba ka se letele go hwetša pele pukwana ya boitsebišo.
Tshedimošo yeo e nyakegago ge o dira kgopelo ya pukwana ya bosepedi
Pukwana ya bosepedi ya batho ba bagolo (goba Pukwana ya bosepi bja ketelo)
ye ke pukwana ya bosepedi yeo e fiwago badudi ba Afrika Borwa bao ba nago le mengwaga ye 16 le go feta. Go dira kgopelo ya pukwana ya bosepedi ya batho ba bagolo, o tla nyakwa go tlatša foromo ya BI-73 le diswantšho tše pedi tša bjale tša go lekana le tša pukwana ya boitsebišo. Ge e le gore kgatišo ya menwana ya gago ga e sešo ya tsenywa ka go Retšisetara ya Badudi, mohlankedi wa Merero ya Selegae yo a filwego maatla o tla tšea kgatišo ya menwana ka mo foromong ya BI-9. O tla letelwa go hlagiša kgatišo ya pukwana ya gago ya boitsebišo goba setifikeiti sa matswalo.
Nako ya tshepetšo: dibeke tše tshela
Bakgopedi ba ka kgetha go tšea dupukwana tša bona tša bosepedi mo kantorong yeo ba dirilego dikgopelo gona goba go di amogela ka poso yeo e netefaditšwego. Ge e le gore ba kgetha gore e romelwe ka poso, ba swanetše go lefela poso yeo e netefaditšwego ya R21.
Tefelo: R145
Pukwana ye ya bosepedi e šoma lebaka la mengwaga ye 10.
Pukwana ya bosepedi ya bana
Pukwana ya bosepedi ya bana e fiwa badudi ba Afrika Borwa ba ka tlase ga mengwaga ye 16. Ge go dirwa kgopelo ya pukwana ya bosepedi ya bana go swanetše go tlatšwa foromo ya BI-73. Kgopelo e swanetše go felegetšwa ke setifikeiti sa matswalo, tumelelo ya batswadi ge e le gore ba nyalane le diswantšho tše pedi tša bjale tša go lekana le tša pukwana ya boitsebišo. Ge e le gore ngwana o belegwe ka ntle ga lenyalo, go nyakega fela tumelelo ya mme wa madi go hwetša pukwana ye.
Nako ya tshepetšo: Dibeke tše tshela
E ka latwa mo kgopelo e dirilwego gona goba ya romelwa ka poso yeo e netefaditšwego.
Tefelo: R110
Pukwana ye ya bosepedi e šoma lebaka la mengwaga ye 5
Pukwana ya bosepedi ye kgolwane
Pukwana ya bosepedi ye kgolwane ke tokomane ya matlakala a 64. E tsentšwe tirišong ka la 02 Disemere 2002 go tlabela basepedi bao ba sepelago kgafetšakgafetša ka tokomane yeo e nago le matlakala a mantši go feta pukwana ya boeti ya matlakala a 32. Pukwana ye ya bosepedi e swana le pukwana ya boeti ntle le gore yona e na le matlakala a go feta ya boeti ga bedi go direla matlakala ao a oketšegilego a visa. Tšhelete ya tefelo ke ya pukwana ya boeti gabedi
Nako ya tshepetšo: Dibeke tše tshela.
Tefelo: R290
Pukwana ye ya bosepedi e šoma lebaka la mengwaga ye 10
Pukwana ya bosepedi ya lebakanyana
Pukwana ya bosepedi ya lebakanyana e fiwa badudi ba Afrika Borwa bao ba swanetšego go sepela ka pejana ka mabaka ao a kwešišegago mme ba ka se ke ba kgona go emela pukwana ya bosepedi yeo e tlwaelegilego gore e lokišwe. Pukwana ya bosepedi ya lebakanyana e fiwa fela ge e le gore kgopelo ya pukwana ya bosepedi ya lebaka la go ya go ile e dirilwe. Go dira kgopelo ya pukwana ya bosepedi ya lebakanyana bakgopedi ba swanetše go tlatša foromo ya BI-73.
Nako ya tshepetšo: Beke e tee
Tefelo: R70. tefelo ye nngwe ya R12 e nyakega go fekesa dikgatišo tša menwana ge e le gore netefatšo ya ka pejana e a hlokagala.
Pukwana ye ya bosepedi e šoma lebaka la dikgwedi tše 12.
Pukwana ya bosepedi ya tšhoganetšo
Pukwana ya bosepdi ya tšhoganetšo e fiwa:
batho bao ba sepelago ka tšhoganetšo go ya dinaga-mabapi tšeo di sa nyakego divisa goba go beola ka mono Afrika Borwa ka tšhoganetšo.
Go dira kgopelo ya pukwana ya bosepedi ya tšhoganetšo tlatša diforomo tša BI-73 ka botlalo. Go tlaleletša seo, go nyakega le lengwalo la go hlaloša lebaka la tlhokego ya pukwana ya bosepedi ya tšhoganetšo leo le tlago hlagišwa le pukwana ya boitsebišo ya Afrika Borwa goba setifikeiti sa matswalo. Ge e le gore pukwana ya bosepedi ya Afrika Borwa yeo a bego a na le yona e utswitšwe goba e timetše, gona go nyakega pego ya maphodisa gore kgopelo e sepetšwe.
Nako ya tshepetšo: matšatši a 5
Pukwana ye ya bosepedi e šoma lebaka la dikgwedi tše 9, e ya fela nageng yeo e amegago e le leeto le tee fela le go boela morago ka mono Afrika Borwa
Tefelo: R50
Pukwana ya bosepedi ya semmušo
Pukwana ya bosepedi ya semmušo e šomišwa ke bahlankedi bao ba šomelago diistitšušene tša mmušo bao ba tseago maeto a semmušo. Dikgopelo ka moka di swanetše go dirwa ka go foromo ya BI-73 mme di swanetše go kgopelwa ka bonoši ka go kantoro ya Merero ya Selegae goba ka go Empasi goba Boromiwa bja Afrika Borwa ge motho a le ka ntle ga naga. Kgopelo e swanetše go sepela le lengwalo go tšwa institšušeneng yeo mokgopedi a šomago go yona le mabaka ao ka wona mohlankedi a nyakago pukwana ya bosepedi.
Nako ya tshepetšo: Beke e tee go ya go tše tshela, go e ya ka tšhoganetšo ya leeto.
Tefelo: Ga e lefelwe
Pukwana ye ya bosepedi e šoma lebaka la mengwaga ye 5.
Kabelo ya pukwana ya bosepedi ya Afrika Borwa yeo e timetšego/utswitšego
Ge pukwana ya gago ya bosepedi ya Afrika Borwa e timela goba e utswiwa, tefelo ya go e direlwa gape ke tšhelete yeo o e lefilego mathomong gabedi. Kgopelo e swanetše go sepela le diswantšho tše pedi tša bjale tšeo di lekanago le tša pukwana ya boitsebišo.
Tefelo: R290 – Batho ba bagolo
R580 - Pukwana ya gago ya bosepedi ye kgolwane
Hlokomela. Ke tšhelete yeo o e lefetšego tokomane yeo e timetšego mathomong gabedi
Nako ya tshepetšo: Beke e tee go ya go tše tshela, go e ya ka tšhoganetšo ya leeto.
Mo maetong a tšhoganetšo, pukwana ya bosepedi ya tšhoganetšo/ya lebakanyana e swanetše go kgopelwa go fihlela pukwana ya bosepedi e hwetšagala.
Pukwana ya bosepedi yeo e feletšwego ke nako goba yeo e tletšego
Pukwana ya bosepedi ye e feletšwego ke nako ke yeo e sa hlwego e šoma. Ge seo se diragala, o ka se hlwe o e šomiša le ge matlakala a yona a se a tlala. O swanetše go dira kgopelo ya e nngwe. Ge pukwana ya gago ya bosepedi e tlala pele ga ge e felelwa ke nako, o swanetše go dira kgopelo ya ye nngwe.
Tefelo: R155
Seo se tla ya le mohuta wa pukwana ya bosepedi yeo o e kgopelago. Lebelela kalo yeo e latelago:
Kakaretšo ya ditefelo tša go dira dikgopelo tša dipukwana tša bosepedi
Pukwana ya Bosepedi ya Batho ba Bagolo R145.00
Pukwana ya Bosepedi ya Bana R110.00
Tokomane ya Bosepedi R 70.00
Pukwana ya Bosepedi ya Tšhoganetšo R 50.00
Pukwana ya Bosepedi ya Lebakanyana R290.00
Pukwana ya Bosepedi ye Kgolwane R290.00
Pukwana ya Bosepedi ye Kgolwane (timeditšwe) R580.00
Batho ba Bagolo (timeditšwe) R290.00
Kgoro e lemogile gore go na le mabaka ao a kwagalago ao ka wona motho a ka ratago go dira diphetogo mo rekotong ya gagwe. Go na le diphetogo tše ntši tšeo badudi ba Afrika Borwa ba ka di dirago mo direkotong tša bona. Diphetogo tšeo di hwetšwago ka go retšisetara ya matswalo di bontšhwa ka tlase:
Hlokomela: Modudi wa Afrika Borwa, 18, o tšewa bjalo ka motho yo mogolo mo diphetogong ka moka tšeo di dirwago go ya ka Molao wa Ngwadišo ya Matswalo le Lehu, 1992.
Phetogo ya ngwadišo ya matswalo a ngwana yo a belegwego ntle ga lenyalo (ngwadišoleswa)
Karolo ya 11 ya Molao wa Ngwadišo ya Matswalo le Lehu o dumelela ngwadišo ya matswalo a ngwana yo a belegwego ka ntle ga lenyalo go ka fetolwa. Seo se ka direga ge e le gore batswadi ba ngwana ba madi ba a nyalana, morago ga ngwadišo ya matswalo a ngwana, bjalo ka ge e ka re ba be ba nyalane nakong ya ge ngwana a belegwa.
Tefelo: Tirelo ye ga e lefelwe.
Tshedimošo yeo e nyakegago go dira diphetogo
Ngwadišo ya matswalo e dumelela gape go ka ngwadiša leswa matswalo ge e le gore batswadi ba madi ba ntšha magadi a lenyalo la setšo morago ga ge ngwana a belegwe. Ditokomane tša diphetogo tše ke: pego ye mpsha ya matswalo, bohlatse bja batswadi ba madi le ditifikeiti tša lenyalo.
Ge motswadi o tee goba bobedi ba hlokofetše, leloko la lelapa la mohu le swanetše go hlagiša setifikeiti sa lehu ga mmogo le bohlatse.
Tumelo ya botswadi
Molao wa Ngwadišo ya Matswalo le Lehu o dumelela tumelo ya botswadi ka tatago ngwana wa madi (yo a sego a nyala mmago ngwana wa madi) wa ngwana yo a belegwego ka ntle ga lenyalo mme matswalo a gagwe a šetše a ngwadišitšwe ntle le dintlha tša ntate
Ge mme a dumelelana le tumelo yeo, yena le ntate ba swanetše go tlatša foromo ye mpsha (BI-1682). Mo sefane sa ngwana se swanetšego go fetolelwa ka go sa ntate, go swanetše go tlatšwa foromo ya (BI 193) ye nngwe. Ge mme a ganana le tumelo, ntate o swanetše go ikopanya le Kgorokgolo go hwetša taelo yeo e tlago šomana le tumelelo ya mme. Taelo yeo e tsebišago seo e swanetše go kgokeletšwa go foromo yeo e tladitšwego ya (BI 1682).
Tefelo: Tefelo yeo e beilwego ya tirelo ye ke R 48.
Kgopelo ya tokišo ya ngwadišo ya matswalo
Ge maina a motho a se a ngwadišwa ka moka ga wona mo setifikeiting sa gagwe sa matswalo, motho yoo a ka kgopela gore maina a gagwe a mathomo le sefane sa gagwe di tsenywe mo setifikeiting. Seo se bitšwa tokišo ya ngwadišo ya matswalo. Molao o dumelela seo ge motho a be a ngwadišitšwe pele ga ge Molao o tsenywa tirišong. Go fa mohlala, Karolo ya 23 ya Molao wa Ngwadišo ya Matswalo le Lehu, 1992 o lebišitše kudu go maIndian ao a hudugetšego ka mono pele ga 1966, bao ba bego ba sa gapeletšwe ke molao go ngwadiša ka maina a bona a mathomo ga mmogo le sefane. Ka lebaka leo, dingwadišo tša bona tše di ntši di na le fela leina la mathomo.
Ditokomane tšeo di nyakegago:
Bakgopedi ba swanetše go hlagiša:
i foromo ya kgopelo ya BI-795
ii kgatišo ya setifikeiti sa lenyalo ge go swanetše.
Tefelo: Tirelo ye ga e lefelwe.
Phetolo ya maina a mathomo
Molao o dumelela motho go fetola maina a gagwe a mathomo ao matswalo a gagwe a ngwadišitšwego ka wona. Gore seo se dirwe, bakgopedi ba swanetše go tliša:
i foromo ya kgopelo ya BI-85 goba kgopelo yeo e ngwetšwego, le ii bohlatse bja tefelo ya tšhelete yeo e nyakegago.
Tefelo: R 48 go kgopelo ya motho wa ka tlase ga mengwaga ye 18
R75 go mokgopedi wa mengwaga ye 18 le ka godimo.
Diphetogo tša sefane sa ngwana yo monnyane
Ngwana yo a lego ka tlase ga mengwaga ye 18 a ka fetola sefane sa gagwe ge e le gore:
i ngwana o belegwe ka ntle ga lenyalo mme mmagwe o nyalwa ke motho yo mongwe yo e sego tatago ngwana wa madi. Mo lebakeng le, go nyakega ditokomane tšeo di latelago:
Foromo ya kgopelo ya BI-193
Tumelelo ya mme ya phetolo
Kgatišo ya setifikeiti sa lenyalo
Bohlatse bja tefelo ya R48
ii mmago ngwana o boela go sefane sa gagwe sa pele, e ka ba ka lebaka la gore tatago ngwana o hlokofetše, goba o nyetšwe gape morago ga hlalano ya gagwe le tatago ngwana. Mo lebakeng le, go nyakega ditokomane tšeo di latelago:
Foromo ya kgopelo ya – BI-193 yeo e tladitšwego ke mme
Kgatišo ya setifikeiti sa lenyalo, ge a nyetšwe semolao
Kgatišo ya lengwalo la tlhalo, goba
Kgatišo ya setifikeiti sa lehu sa tatago ngwana wa madi
Bohlatse bja tefelo ya R48
iii ngwana o belegwe ka ntle ga lenyalo mme a ngwadišitšwe ka leina tatagwe wa madi. Leina la ngwana le ka fetolelwa go la mmagwe. Go nyakega ditokomane tše:
Foromo ya kgopelo ya BI-193
Bohlatse bja tefelo ya R48
iv ngwana o ka tlase ga hlokomelo ya mohlokomedi, sefane sa gagwe se ka fetolelwa go sa mohlokomedi wa gagwe. Ditokomane tšeo di nyakegago ke:
Foromo ya kgopelo ya BI-193
Bohlatse bja tefelo ya R48
Ditokomane tša bohlatse bja bohlokomedi goba setatamente seo se netefatšago bohlokomedi
Go fetogela go sefane se sengwe (motho wa mengwaga ye 18 le ka godimo)
Molao o dumelela motho go itšeela sefane se sengwe seo se sa swanego le sefane seo se bontšhwago ka go retšisetara ya badudi goba seo a tšerego bodudi bja go ya go ile ka sona ka mono Afrika Borwa. Tefelo ke R238. Go nyakega ditokomane tšeo di latelago:
foromo ya kgopelo ya BI-196
boikano le mabaka ka botlalo a tšewo ya sefane se sengwe tumelelo ya mme ka go foromo ya BI-196 ge go swanetše, setifikeiti sa lenyalo ge go swanetše, kgatišo ya setifikeiti sa matswalo, seo se nago le nomoro ya ngwadišo, ge e le gore matswalo a ile a ngwadišwa, goba nomoro ya boitsebišo.
bohlatse bja tefelo ya R238.
Hlokomela
Ge e le gore bana bao ba lego ka tlase ga mengwaga ye 18 ba tla akaretšwa ka gare ga kgopelo, go tla nyakega dikgatišo tša ditifikeiti tša bona tša matswalo goba dinomoro tša ngwadišo ya matswalo ga mmogo le tumelelo ya mme yeo e ngwetšwego
Diphetogo ka kakaretšo
Diphetogo tša letšatši la matswalo:
Ditokomane tšeo di latelago di a nyakega:
foromo ya kgopelo ya (BI-526) goba kgopelo yeo e ngwetšwego bohlatse bja letšatši leo le nepagetšego la matswalo, mohlala, lengwalo la bookelo, setifikeiti sa lefelo la setswetši, karata ya tliliniki, lengwalo la sekolo sa mathomo seo se tsenwego, setifikeiti sa kolobetšo ge e le gore o kolobeditšwe pele ga mengwaga ye mehlano. Ge go se na ditokomane tša bohlatse bja mengwaga ya ngwana, kakanyotekanyo e ka dirwa ke ngaka goba moemedi wa retšene goba selete yo a tlago ngwala ditšhišinyo tšeo di swanetšego go felegetša kgopelo bohlatse bja tefelo ya R48.
Diphetogo tša boitlhalošo bja bong
Go nyakega ditokomane tšeo di latelago:
foromo ya kgopelo ya (BI-526) goba kgopelo yeo e ngwetšwego, ditokomane tša bohlatse bja boitlhalošo bja bong bjo bo nepagetšego le bohlatse bja tefelo ya R48.
Diphetogo tša lefelo la matswalo
Go nyakega ditokomane tšeo di latelago:
foromo ya kgopelo ya (BI-526) goba kgopelo yeo e ngwetšwego, ditokomane tša bohlatse bja lefelo leo le nepagetšego la matswalo le bohlatse bja tefelo ya R48.
Diphetogo tša dintlha tša batswadi ge go dirwa pego ya matswalo,
Go nyakega ditokomane tšeo di latelago:
foromo ya kgopelo ya (BI-526) goba kgopelo yeo e ngwetšwego, ditokomane tša bohlatse bja dintlha tša batswadi tšeo di nepagetšego le bohlatse bja tefelo ya R48.
Phetogo ya boitlhalošo bja bong
Motho o fe goba o fe yo a dirilwego tshego ya go fetola ditho tša gagwe tša bong goba tlhahlobo ya tša kalafo yeo e fetotšego bong bja gagwe, a ka dira kgopelo go Molaodi Phare-Phare wa Kgoro ya Merero ya Selegae gore boitlhalošo bja gagwe bja bong bo fetolwe.
Go nyakega ditokomane tšeo di latelago:
foromo ya kgopelo ya (BI-526)
pego ya ngaka yeo e mo hlahlobilego goba yeo e diragaditšego tshepetšo ya seo go molwetši, goba ngaka yeo e nago le boitemogelo ka go tshepetšo goba kalafo yeo e swanago le yeo pego ka ngaka ye nngwe yeo e hlahlobilego mokgopedi go senka mekgwa ya bong bja gagwe le bohlatse bja tefelo ya R48.
Hlokomela
Ge bong bja mokgopedi bo fetolwa. Nomoro ya gagwe ya boitsebišo le yona e ya fetoga. Ka fao, mokgopedi o swanetše go dira kgopelo ya pukwana ya boitsebišo ye mpsha ka pele fela ge phetogo ya bong bja gagwe e sena go dumelelwa.
Tefelo: R48.
Hlokomela:
Ge motho yo a amegago a fetola le leina la gagwe la pele, o swanetše go lefa R75 ka godimo.
Ngwadišo ya matswalo a ngwana yo e sego wa madi
Ge matswalo a ngwana a ngwadišwa ka batswadi bao e sego batswadi ba gagwe ba madi, go swanetše gore go hlagišwe boikano bja netefatšo go tšwa go batswadi ba madi le "batswadi bao e sego ba madi" ga mmogo le lebaka la ngwadišo ka batswadi bao e sego ba madi. Ge e le gore ga go se tee sa ditatamente tše, gona go tla nyakega taelo ya kgoro ya tsheko. Tefelo yeo e beilwego ke R48.
Ditokomane tšeo di nyakegago mo lebakeng le ke:
kgopelo yeo e ngwetšwego ya tokišo ya dintlha tša batswadi, pego ye mpsha ya matswalo (BI-24) le dintlha tša batswadi bao ba nepagetšego bohlatse bja boikano go tšwa mahlakoreng ka moka ao a amegago goba taelo ya kgorotsheko bohlatse bja tefelo ya R48
Pego ya go fiwa ngwana
Ge ngwana a filwe, batswadi bao ba filwego ngwana ba ka tsebiša Molaodi Phare-Phare wa Kgoro ya Merero ya Selegae semmušo. Ditokomane tšeo di nyakegago ke:
kgopelo yeo e ngwetšwego ya batswadi bao ba filwego ngwana kgatišo yeo e netefaditšwego ya taelo ya phiwo ya ngwana.
bohlatse bja tefelo ya R48.
Dikgopelo tša go kopantšha lenyalo di swanetše go išwa kantorong ya gago ya kgauswi ya Merero ya Selegae ge kgopelo e dirwa ka mono Afrika Borwa, le ka go Boromiwa bja kgauswi bja Afrika Borwa goba Khonsuleiti ge kgopelo e dirwa ka ntle. Foromo yeo e nyakegago go seo ke BI-130. Tefelo yeo e nyakegago ke R43,00 go setifikeiti seo se sego sa kopafatšwa le R8,00 go setifikeiti seo se kopafaditšwego.
Kopantšho le ngwadišo ya manyalo a semolao di laolwa ke Molao wa Manyalo (Molao wa Nomoro ya. 25 wa 1961).
Dinyakwa tša go ngwadiša lenyalo la gago (Dinyakwa tša go tsena ka gare lenyalo la semolao leo le bofago)
Ke mang yo a ka ngwadišago lenyalo la gago?
Molao o hlaloša gore lenyalo le ka kopantšhwa ke:
i mohlankedi yo a filwego maatla go tšwa go sehlopha se itšeng sa bodumedi goba mokgatlo, goba ii mohlankedi yo a filwego maatla go tšwa go Kgoro ya Merero ya Selegae
Lenyalo le ka kopantšhwa kae?
Manyalo a ka kopantšhwa ka kerekeng, moago wo o šomišetšwago tša bodumedi fela, kantoro ya setšhaba goba ntlong ya poraebete. Ge motho yo a swanetšego go nyalwa a gobetše kudu goba a bajwa, lenyalo leo le ka kopantšhwa ka bookelong.
Ke mang yo a swanetšego go ba gona nakong ya lenyalo?
Lenyalo le swanetše go kopantšhwa batho bao ba nyalanago ba le gona, dihlatse tše pedi tšeo di kwešišago le mohlankedi wa nyadišo.
Ditokomane tšeo di nyakegago ge go tsenelwa lenyalo
Mo letšatšing la lenyalo, banyalani ba swanetše go hlagiša ditokomane tšeo di latelago go motho yo a ba nyadišago:
Ditokomane tša boitsebišo tšeo di filwego go ya ka Molao wa Boitsebišo, 1998 goba ge e le gore ga ba na ditokomane tša boitsebišo, ba ka hlagiša bohlatse bja boikano bjo bo tladitšwego ka go foromo ya BI-31. Batho bao ba tšwago ka ntle bao ba nyalanago le maAfrika Borwa ba swanetše go tliša pukwana ya bona ya bosepedi yeo e lego molaong ga mmogo le foromo ya BI-31 (Boikano bja lenyalo).
Mo mabakeng a bana, go swanetše go tlišwa tumelelo yeo e ngwetšwego ya batswadi ka bobedi goba ya bahlokomedi bja semolao mo foromong yeo e beilwego ya BI-32. Ge motswadi yo a swanetšego go fa tumelelo a sa kgone go hwetšagala goba a tšewa ke molao bjalo ka motho yo a ka se kego a kwešiša seo se diregago, ngwana o swanetše go dira kgopelo go Mokomišinare wa tša Leago la Bana go hwetša tumelelo yeo e swanetšego. Ge batswadi ba ngwana ga mmogo le/goba Mokomišinare ba gana go fa lenyalo leo tumelelo, ngwana a ka dira kgopelo ya tumelelo go Moahlodimogolo wa Kgorokgolo ya Tsheko mo lefelong leo a dulago go lona.. Bašimane ba ka tlase ga mengwaga ye 18 le basetsana ba ka tlase ga mengwaga ye 15, ba nyaka, godimo ga tumelelo ya batswadi goba bahlokomedi ba semolao, tumelelo go tšwa go Tona ya Merero ya Selegae.
Go ya ka Molao wa Manyalo, ngwana ke motho yo a lego ka tlase ga mengwaga ye 21 yo a sa kago a nyalwa mme lenyalo la fedišwa ke lehu goba tlhalano.
Ge a hladile, o swanetše go hlagiša setifikeiti sa tlhalano. Ge go na le lebaka leo le kwagalago la gore motho yo a seke a kgona go tliša setifikeiti sa tlhalano goba ge e le gore o ile a hlala nageng e šele mme a ka se kgone go hwetša lengwalo la tlhalano, bohlatse bja boikano bja motho yoo bo a nyakega. Bo swanetše go bontšha gore o hladile semolao mme bo bontšhe le leina la kgorotsheko yeo e filego tlhalo yeo le letšatši leo ka lona tlhalano e filwego ka lona.
Ge a hlokofaletšwe, setifikeiti sa lehu sa molekane. Ge setifikeiti sa lehu se se gona, motho yo a amegago o swanetše go tliša bohlatse bja boikano bjo bo hlatselago lehu la molekane wa motho yoo, bjo bo bontšhago leina la mohu le letšatši la lehu la gagwe.
Go saena le go ngwadiša lenyalo
Morago ga ge lenyalo le kopantšhitšwe, batho ba ba bedi bao ba nyalanago, dihlatse tše pedi le mohlankedi wa nyadišo ba swanetše ba saene retšisetara ya lenyalo. Setifikeiti seo se ngwetšwego ka seatla se ka nna sa fiwa ka nako yeo ya kopantšho. Mohlankedi wa nyadišo o tla hlagiša retšisetara ya lenyalo gore le ngwalwe ka go Retšisetara ya Bosetšhaba ya Badudi go kantoro ya retšene ya Kgoro mo motho yoo a dulago..
Nako ya tshepetšo: Setifikeiti seo se ngwetšwego ka seatla seo se kopafaditšwego se ntšhiwa ka letšatši la lenyalo, mme ga se lefelwe. Setifikeiti seo se sego sa kopafatšwa se tšea matšatši a 21 a mošomo go tšwa.
Tefelo: Ka moka merero yeo e latelago le dipotšišo tša mabapi le ditifikeiti tša manyalo di swanetše go tlatšwa ka go foromo ya kgopelo ya BI-130. Ditefelo tšeo di nyakegago ke:
Setifikeiti seo se sa kopafatšwago ke R43,00
Naa o a tseba gore ?
Kgoro ya Merero ya Selegae e ile ya kgopela Khomišene ya Molao ya Afrika Borwa ka 1996 go dira dinyakišišo tšeo di tseneletšego ka go mananeo ao a fapanego a manyalo ka mono Afrika Borwa. Ka lebaka la botsenagare, Molao wa Kamogelo ya Manyalo a Setšo (Molao wa Nomoro ya 120 wa 1998) o ile wa dira mme wa thoma go šoma ka la 15 Nofemere 2000.
O be o tseba gore bjale lenyalo la gago la setšo le na le maemo ao a swanago le lenyalo la semolao go ya ka Molao wa Kamogelo ya Manyalo a Setšo? Lenyalo la setšo le ngwadišwa ke motho yo a filwego maatla. E ka ba kgoši goba mohlankedi wa ngwadišo. Motho yo a nago le maatla ao o swanetše go ba le bohlatse bjo bo ngwetšwego gore o filwe maatla a go ngwadiša lenyalo. Balekane bao ba nyalanego ka setšo mme ba se ba ngwadiša lenyalo leo, bjale ge ba rata go le ngwadiša, ba swanetše go dira kgopelo go kantoro ya kgauswi ya Merero ya Selegae. Balekane ba swanetše go felegetšwa ke baemedi ba ba bedi, bokaone ke ge ba e tšwa go malapa a mahlakore a mabedi. Batho ka moka bao ba nyalanego ka setšo ba hlohleletšwa go tla go ngwadiša manyalo a bona le Kgoro ya Merero ya Selegae.
Tsebišo ya lehu
Ge motho a e hwa, molao (Molao wa Ngwadišo ya Matswalo le Lehu, 1992) o nyaka gore lehu la motho le begwe mo mothong yo a filwego maatla a go amogela ditsebišo tšeo di swanago le tšeo. Ga bjale, batho bao ba latelago ba filwe maatla:
Bahlankedi bao ba beilwego ka go Kgoro ya Merero ya Selegae
Maloko a Sephodisa sa Afrika Borwa, kudu mo mafelong ao Kgoro ya Merero ya Selegae e se nago dikantoro
Bahlankedi ba tša poloko bao ba beilwego mme ba tsebja go ya ka molao.
Ge modudi wa Afrika Borwa goba yo a nago le tumelelo ya go dula ka mono go ya go ile, a e hwa ka ntle ga Afrika Borwa, lehu la motho yoo le swanetše go begwa Empasing goba Boromiweng bja kgauswi bja Afrika Borwa. Kgatišo ya setifikeiti sa lehu yeo e netefaditšwego seo se ntšhitšwego ke naga yeo e šele se swanetse go hlagišwa.
Ge e le gore mohu o tIile go bolokwa ka mono Afrika Borwa, Empasing goba Boromiwa di tla thuša ka dipeakanyo mabapi le go rwala setopo go se tliša ka mono Afrika Borwa.
Pego ya lehu e dirwa ka go tlatša foromo ya BI-1663. Foromo ye e na le dikarolo tšeo di fapanego tšeo di swanetšego go tlatšwa ke batho bao ba fapanego bao ba amegago ka go tshepetšo ya pego. Batho bao ba amegago ke: motho yo a begago lehu, ngaka yeo e netefatšago lehu le motho yo a filwego maatla a go amogela pego ya lehu bjalo ka ge go hlalošitšwe pejana.
Ge e le gore ga go na ngaka kgauswi, bjalo ka, dinagamagae tša kgole, gona ngaka ya setšo e ka tlatša foromo ya Pego ya Lehu ya BI-1680. Pego ya Lehu e ka tlatšwa fela ke motho yo Kgoro e mo filego maatla a go dira seo. Motho yo o tla iša foromo ya BI-1680 go mohlankedi wa Merero ya Selegae yo a nago le maatla a go tšea dipego tšeo. Mohlankedi o tla tlatša foromo ya BI-1663.
Magato a tsebišo le ngwadišo ya lehu
Legato la 1: Ngaka yeo e hlahlobilego setopo sa mohu e swanetše go tlatša foromo ya Pego ya Lehu/Lesea leo le belegwago le hlokofetše, foromo ya (BI-1663). Mo foromong ye go na le karolo yeo e tlatšwago ke ngaka mme a e tswalelela ka gare ga omfolopo. Dikarolo tše dingwe tšeo di šetšego tša foromo di kgokelelwa mo omfolopong yeo e tswaletšwego mme tša išwa go wa leloko wa kgauswiuswi goba mohlankedi wa poloko yo a tlago dira dipeakanyo tša poloko ya mohu. Omfolopo yeo e tswaletšwego e swanetše go bulwa fela ke mohlankedi yo a nago le maatla ao wa Merero ya Selegae.
Legato la 2: Wa leloko, o swanetše go iša ditokomane go mohlankedi wa poloko wo ba mo kgethilego go beakanya tša poloko, Ge e le gore mohlankedi wa poloko o filwe maatla a go amogela dipego tša mahu, yena o tla tlatša dikarolo tšeo di swanetšego mme a ntšha taelo ya poloko (BI-14). Mohlankedi wa poloko o tla iša diforomo tšeo di tladitšwego go kantoro ya Merero ya Selegae ya kgauswi gore lehu le ngwadišwe. Merero ya Selegae e tla fa ba leloko setifikeiti sa lehu.
Ge e le gore mohlankedi wa poloko ga a na maatla go ya ka molao go amogela dipego tša mahu, gona o swanetše go iša ditokomane go kantoro ya kgauswi ya Merero ya Selegae goba seteišeneng sa kgauswi sa maphodisa gore taelo ya poloko e fiwe mme ditokomane tša ngwadišo di sepetšwe.
Setifikeiti sa lehu
Kgopelo ya ditifikeiti tša lehu e swanetše go dirwa kantorong ya kgauswi ya Merero ya Selegae ge o dira kgopelo ka mono Afrika Borwa. Ge e le gore e dirwa ka ntle, dikgopelo di swanetše go dirwa ka go Boromiwa goba Khonsuleiti ya kgauswi ya Afrika Borwa.
Setifikeiti seo se kopafaditšwego sa lehu se fiwa ntle le tefo ka letšatši lona leo ge go ngwadišwa lehu. Dintlha tše dingwe go feta fao di nyaka go tlatšwa ka go foromo ya BI-132 le tefelo ya R8-00. Setifikeiti sa lehu (seo se sa kopafatšwago) le sona se hwetšwa ka tefelo ya R43-00.
Taelo ya poloko
Go bohlokwa go lemoga gore go ya ka Molao (Molao wa Ngwadišo ya Matswalo le Lehu, 1992), ga go poloko yeo e tla dirwago ntle le tumelelo. Tumelelo e tla ka mokgwa wa taelo ya poloko. Bahlankedi ba Merero ya Selegae, maloko a Sephodisa sa Afrika Borwa le bahlankedi ba poloko bao ba dumeletšwego ba na le maatla a go tlatša diretšisetara tša lehu tšeo di amegago le go ntšha taelo ya poloko.
Mahu a bofora
Motho yo a ngwadišitšwego ka phošo gore o hwile ka go Retšisetara ya Badudi, o swanetše go bega seo ka go kantoro ya kgauswi ya Merero ya Selegae gore e nyakišišwe ka bjako le gona go e lokiša. Mo lebakeng le, go nyakega sete yeo e feletšego ya dikgatišo tša menwana le diswantšho ka go foromo ya BI-9
Re atlegile mo maitekelong a go bjala tshepo ka gare ga dimilione tsa batho ba rena. Te tsenela kwano ya gore re tla aga setšhaba seo ka go sona ma Afrika Borwa ka moka, ba baso le ba ba šweu, ba tla kgonago go ikgantšha, ntle le go itšhoga, ba tseba tokelo ya bona ya tlhomphego ya botho yeo e sa kgethollwego – setšhaba sa molalatladi seo se nago le khutšo ka gare ga sona le lefase."
Histori ya Tokomane ya Boitsebo bja Afrika Borwa e golagane kudu le ya setšhaba ka kakaretšo. E hlaloša gore mong ke mang. Mo mothong o mongwe e be e le setlabelo sa kgatelelo, go yo mongwe e le phihlelelo ya lefase leo le nago le dikgoba.
Pele ga 1972, mmušo o ile wa ntšha pukwana ya boitsebišo ye tala. Yona e ile ya dula legatong ke pukwana ye tala ya potleng ka Feporeware ya ngwaga woo. Letlakala la yona la mathomo le be le na le dintlha ka ga mong. Tshedimošo ye nngwe bjalo ka laesense ya bootledi, ditifikeiti tša lenyalo bjalo bjalo di be di kgorameditšwe ka gare ga tokomane ka dikgorametši.
Go tloga ka la Mmei 1980, pukwana ye nnyane ya boitsebišo ye tala e ile ya ntšhiwa. Yeo e be e tlantšwe ka khomphyutha ka gohle mme e be e tsentše le ditlabelo tša tšhireletšego go thibela bofora.
Molao wa boitsebišo wo o tsentšwego tirišong ka 1986 o tsentše tokomane ya boitsebišo yeo re e tsebago. Pele ga seo, ge motho a be a nyetšwe, setifikeiti sa gagwe sa lenyalo se be se tsenywa ka gare ga pukwana ya boitsebišo. Seo se tlogetšwe ge go tsenywa Molao wo mo mshsa. Mo mengwageng yeo e latelago, diphetogo ka go pukwana ya boitsebišo di ile tša dirwa fela tšeo di be di le mabapi le tšhireletšego ya yona bjalo ka go thibela bofora.
Pukwana ya boitsebišo ya dinagamagae tša peleng
Ge dinagamagae (TBVC, Transkei, Bophutatswana, Venda and Ciskei) di be di hlangwa, di ile tša ntšha ditokomane tša tšona tša boitsebišo. Di be di swana le tšeo di bego di ntšhwa ke mmušo wa Afrika Borwa, e fela dinomoro tša tšona tša tatelano di be di hlophilwe ka mokgwa wo o sa swanego. Ge mmušo wa kgethollo o fedišwa, dinagamagae di ile tša bušetšwa go ba karolo ya Repapoliki ya Afrika Borwa. Motho yo mongwe le yo mongwe yo a bego a swere pukwana ya boitsebišo ya dinagamagae tša TBVC o ile a fiwa tokomane yeo e ntšhwago ke Afrika Borwa.
Tokomane ya Boitsebišo lehono
Re tšwa kgole go tlogela mola re bago temokerasi ka 1994. Tokomane ya boitsebišo yeo peleng e bego e šomišwa go re aroganya, bjale e re kopanya ka moka bjalo ka badudi ba Afrika Borwa. E bontšha farologano ya rena ka gare ga setšhaba, e re gopotša gore motho yo mongwe le yo mongwe wa Afrika Borwa ke motho yo a ikgethang mme e aga boitsebo bja setšhaba bjo bo swanago.
Ge o na le ditshwaetšo di fe goba di fe ka ga tirelo yeo o e hwetšago go Merero ya Selegae goba o na le dipotšišo, lokologa go ikopanya le rena ka dikgokagano tšeo di filwego:
Senthara ya Megala ya Bašomiši
Mogala wa go se lefelwe: 0800 60 11 90
Fekese: 012-810 8169
DIKANTORO TŠA PROFENSE
Profense ya Kapa Bohlabela
Mogala: 043 6434689/99
Fekese: 043 6434613/5
Profense ya Kapa Lebowa
Mogala: 053 8395434
Fekese: 053 8326283
Mogala: 035 7891366/7
Fekese: 035 7891369
Mogala: 013 7528164
Fekese: 013 7533501
Profense ya Kapa Bodikela
Kapa
Mogala: 021 46551183
Fekese: 021 4617686
Profense ya Lebowa Bodikela
Mmabatho
Mogala: 018 3845443/8
Fekese: 018 3845449
Profense ya Gauteng
Gauteng Bohlabela
Mogala: 012 3262450
Fekese: 012 3234783
Gauteng Bodikela
Mogala: 011 4762336/ 2382
Fekese: 011 4762402
Mogala: 015 2955220/1
Fekese: 015 2914455
Lepokisi la Poso 12262
Mogala: 051 4039138
Fekese: 051 4300295
